Loading...
ऋग्वेद मण्डल - 5 के सूक्त 56 के मन्त्र
1 2 3 4 5 6 7 8 9
मण्डल के आधार पर मन्त्र चुनें
अष्टक के आधार पर मन्त्र चुनें
  • ऋग्वेद का मुख्य पृष्ठ
  • ऋग्वेद - मण्डल 5/ सूक्त 56/ मन्त्र 5
    ऋषि: - श्यावाश्व आत्रेयः देवता - मरुतः छन्दः - विराट्पङ्क्ति स्वरः - पञ्चमः

    उत्ति॑ष्ठ नू॒नमे॑षां॒ स्तोमैः॒ समु॑क्षितानाम्। म॒रुतां॑ पुरु॒तम॒मपू॑र्व्यं॒ गवां॒ सर्ग॑मिव ह्वये ॥५॥

    स्वर सहित पद पाठ

    उत् । ति॒ष्ठ॒ । नू॒नम् । ए॒षा॒म् । स्तोमैः॑ । सम्ऽउ॑क्षितानाम् । म॒रुता॑म् । पु॒रु॒ऽतम॑म् । अपू॑र्व्यम् । गवा॑म् । सर्ग॑म्ऽइव । ह्वये ॥


    स्वर रहित मन्त्र

    उत्तिष्ठ नूनमेषां स्तोमैः समुक्षितानाम्। मरुतां पुरुतममपूर्व्यं गवां सर्गमिव ह्वये ॥५॥

    स्वर रहित पद पाठ

    उत्। तिष्ठ। नूनम्। एषाम्। स्तोमैः। सम्ऽउक्षितानाम्। मरुताम्। पुरुऽतमम्। अपूर्व्यम्। गवाम्। सर्गम्ऽइव। ह्वये ॥५॥

    ऋग्वेद - मण्डल » 5; सूक्त » 56; मन्त्र » 5
    अष्टक » 4; अध्याय » 3; वर्ग » 19; मन्त्र » 5
    Acknowledgment

    पदार्थ -
    हे विद्वान् ! जैसे मैं (गवाम्) गौओं के (सर्गमिव) जल के सदृश (पुरुतमम्) अत्यन्त बहुत (अपूर्व्यम्) अपूर्व में हुए को (ह्वये) पुकारता हूँ वैसे (एषाम्) इन (समुक्षितानाम्) उत्तम प्रकार से सींचनेवाले (मरुताम्) मनुष्यों की (स्तोमैः) प्रशंसाओं से (नूनम्) निश्चय से (उत्, तिष्ठ) ऊपर पहुँचिये ॥५॥

    भावार्थ - मनुष्यों को चाहिये कि सृष्टि के क्रम को जानकर सम्पूर्ण आनन्द को प्राप्त हों ॥५॥


    Bhashya Acknowledgment

    अन्वयः - हे विद्वन् ! यथाहं गवां सर्गमिव पुरुतममपूर्व्यं ह्वये तथैषां समुक्षितानां मरुतां स्तोमैर्नूनमुत्तिष्ठ ॥५॥

    पदार्थः -
    (उत्) (तिष्ठ) ऊर्द्ध्वं गच्छ (नूनम्) निश्चयेन (एषाम्) (स्तोमैः) प्रशंसाभिः (समुक्षितानाम्) सम्यक् सेक्तॄणाम् (मरुताम्) मनुष्याणाम् (पुरुतमम्) बहुतमम् (अपूर्व्यम्) अपूर्वे भवम् (गवाम्) धेनूनाम् (सर्गमिव) उदकमिव (ह्वये) ॥५॥

    भावार्थः - मनुष्यैः सृष्टिक्रमं विज्ञाय सर्वानन्द आप्तव्यः ॥५॥


    Bhashya Acknowledgment

    Meaning -
    O ruler, O citizen, rise up with joy and confidence, for, as we call in or call out of the stalls a herd of cows, so I call upon and arouse the ancient and abundant host of these mighty Maruts exalted by songs of praise.


    Bhashya Acknowledgment

    भावार्थ - माणसांनी सृष्टिक्रम जाणून संपूर्ण आनंद घ्यावा. ॥ ५ ॥


    Bhashya Acknowledgment
    Top