Loading...

मन्त्र चुनें

  • अथर्ववेद का मुख्य पृष्ठ
  • अथर्ववेद - काण्ड 13/ सूक्त 1/ मन्त्र 1
    ऋषि: - ब्रह्मा देवता - अध्यात्मम्, रोहितः, आदित्यः छन्दः - त्रिष्टुप् सूक्तम् - अध्यात्म प्रकरण सूक्त
    389

    उ॒देहि॑ वाजि॒न्यो अ॒प्स्वन्तरि॒दं रा॒ष्ट्रं प्र वि॑श सू॒नृता॑वत्। यो रोहि॑तो॒ विश्व॑मि॒दं ज॒जान॒ स त्वा॑ रा॒ष्ट्राय॒ सुभृ॑तं बिभर्तु ॥

    स्वर सहित पद पाठ

    उ॒त्ऽएहि॑ । वा॒जि॒न् । य: । अ॒प्ऽसु । अ॒न्त:। इ॒दम् । रा॒ष्ट्रम् । प्र । वि॒श॒ । सू॒नृता॑ऽवत् । य: । रोहि॑त: । विश्व॑म् । इ॒दम् । ज॒जान॑ । स: । त्वा॒ । रा॒ष्ट्राय॑ । सुऽभृ॑तम् । बि॒भ॒र्तु॒ ॥१.१॥


    स्वर रहित मन्त्र

    उदेहि वाजिन्यो अप्स्वन्तरिदं राष्ट्रं प्र विश सूनृतावत्। यो रोहितो विश्वमिदं जजान स त्वा राष्ट्राय सुभृतं बिभर्तु ॥

    स्वर रहित पद पाठ

    उत्ऽएहि । वाजिन् । य: । अप्ऽसु । अन्त:। इदम् । राष्ट्रम् । प्र । विश । सूनृताऽवत् । य: । रोहित: । विश्वम् । इदम् । जजान । स: । त्वा । राष्ट्राय । सुऽभृतम् । बिभर्तु ॥१.१॥

    अथर्ववेद - काण्ड » 13; सूक्त » 1; मन्त्र » 1
    Acknowledgment

    पदार्थ -
    (वाजिन्) हे बलवान् ! [सेनापति] (उदेहि) ऊँचा हो, (सूनृतावत्) सुनीत से युक्त (इदम्) इस (राष्ट्रम्) राज्य में (प्रविश) प्रवेश कर। (यः) जो (रोहितः) सबका उत्पन्न करनेवाला [परमेश्वर] (अप्सु अन्तः) प्रजाओं के भीतर है, और (यः) जिस [परमेश्वर] ने (इदम्) यह (विश्वम्) विश्व [जगत्] (जजान) उत्पन्न किया है, (सः) वह [परमेश्वर] (सुभृतम्) बड़े पोषण करनेवाले (त्वा) तुझको (राष्ट्राय) राज्य करने के लिये (बिभर्त्तु) धारण करे ॥१॥

    भावार्थ - जिस पराक्रमी धर्मात्मा राजा को प्रजागण स्वीकार करें, वह राज्यकार्य्य ग्रहण करके सर्वव्यापक, सर्वजनक, सर्वपोषक परमात्मा के आश्रय से अपना बल बढ़ावे और प्रजा का पालन करे ॥१॥


    Bhashya Acknowledgment

    Meaning -
    Rise, O mighty one, Vajin, who rule the people’s will at heart, and take on to the high office of this Rashtra, social order of truth, beauty and goodness, And may Rohita, the Glorious One, Lord Supreme, self- refulgent as the sun, who created and pervades the dynamics of nature and actions of humanity, sustain and support you in a state of equipoise. (The mantras in this sukta are to be interpreted in relation to the Lord Supreme, the Sun, and the ruler of the Rashtra according as the context emerges in the mantra.)


    Bhashya Acknowledgment
    Top