अथर्ववेद - काण्ड 3/ सूक्त 5/ मन्त्र 1
सूक्त - अथर्वा
देवता - सोमः, पर्णमणिः
छन्दः - अनुष्टुप्
सूक्तम् - राजा ओर राजकृत सूक्त
आयम॑गन्पर्णम॒णिर्ब॒ली बले॑न प्रमृ॒णन्त्स॒पत्ना॑न्। ओजो॑ दे॒वानां॒ पय॒ ओष॑धीनां॒ वर्च॑सा मा जिन्व॒त्वप्र॑यावन् ॥
स्वर सहित पद पाठआ । अ॒यम् । अ॒ग॒न् । प॒र्ण॒ऽम॒णि: । ब॒ली । बले॑न । प्र॒ऽमृ॒णन् । स॒ऽपत्ना॑न् । ओज॑: । दे॒वाना॑म् । पय॑: । ओष॑धीनाम् । वर्च॑सा । मा॒ । जि॒न्व॒तु॒ । अप्र॑ऽयावन् ॥५.१॥
स्वर रहित मन्त्र
आयमगन्पर्णमणिर्बली बलेन प्रमृणन्त्सपत्नान्। ओजो देवानां पय ओषधीनां वर्चसा मा जिन्वत्वप्रयावन् ॥
स्वर रहित पद पाठआ । अयम् । अगन् । पर्णऽमणि: । बली । बलेन । प्रऽमृणन् । सऽपत्नान् । ओज: । देवानाम् । पय: । ओषधीनाम् । वर्चसा । मा । जिन्वतु । अप्रऽयावन् ॥५.१॥
अथर्ववेद - काण्ड » 3; सूक्त » 5; मन्त्र » 1
मन्त्र विषय - তেজোবলায়ুর্ধনাদিপুষ্ট্যুপদেশঃ
भाषार्थ -
(অয়ম্) এই (বলী) বলবান (পর্ণমণিঃ) পালনকারীদের মধ্যে প্রশংসনীয় [পরমেশ্বর] (বলেন) নিজের বল/শক্তি দ্বারা (সপত্নান্) আমাদের শত্রুদের (প্রমৃণন্) বিধ্বংস করে (আ অগন্) প্রাপ্ত হয়েছে (দেবানাম্) ইন্দ্রিয়-সমূহের (ওজঃ) বল এবং (ওষধীনাম্) অন্নাদি ঔষধিসমূহের (পয়ঃ) রস, (অপ্রয়াবন্=০−বা) ভুল করেন না, তিনি (মা) আমাকে (বর্চসা) তেজ দ্বারা (জিন্বতু) সন্তুষ্ট করুক॥১॥
भावार्थ - যেমন অন্তর্যামী পরম কারণ পরমেশ্বর নিজের সামর্থ্যের দ্বারা আমাদের বিঘ্নসমূহ দূর করে আমাদের তেজস্বী ইন্দ্রিয়-সমূহ এবং পুষ্টিকারক অন্নাদি পদার্থ দ্বারা উপকার করেন তেমনই আমরাও যেন তেজস্বী, পরাক্রমশালী হয়ে পরস্পর উপকার করতে থাকি ॥১॥
इस भाष्य को एडिट करें