Loading...

सामवेद के मन्त्र

सामवेद - मन्त्रसंख्या 280
ऋषिः - वसिष्ठो मैत्रावरुणिः देवता - इन्द्रः छन्दः - बृहती स्वरः - मध्यमः काण्ड नाम - ऐन्द्रं काण्डम्
0

क꣡स्तमि꣢꣯न्द्र त्वा वस꣣वा꣡ मर्त्यो꣢꣯ दधर्षति । श्र꣣द्धा꣡ हि ते꣢꣯ मघव꣣न्पा꣡र्ये꣢ दि꣣वि꣡ वा꣣जी꣡ वाज꣢꣯ꣳ सिषासति ॥२८०॥

स्वर सहित पद पाठ

कः꣢ । तम् । इ꣣न्द्र । त्वावसो । त्वा । वसो । आ꣢ । म꣡र्त्यः꣢꣯ । द꣣धर्षति । श्रद्धा꣢ । श्र꣣त् । धा꣢ । हि । ते꣣ । मघवन् । पा꣡र्ये꣢꣯ । दि꣣वि꣢ । वा꣣जी꣢ । वा꣡ज꣢꣯म् । सि꣣षासति ॥२८०॥


स्वर रहित मन्त्र

कस्तमिन्द्र त्वा वसवा मर्त्यो दधर्षति । श्रद्धा हि ते मघवन्पार्ये दिवि वाजी वाजꣳ सिषासति ॥२८०॥


स्वर रहित पद पाठ

कः । तम् । इन्द्र । त्वावसो । त्वा । वसो । आ । मर्त्यः । दधर्षति । श्रद्धा । श्रत् । धा । हि । ते । मघवन् । पार्ये । दिवि । वाजी । वाजम् । सिषासति ॥२८०॥

सामवेद - मन्त्र संख्या : 280
(कौथुम) पूर्वार्चिकः » प्रपाठक » 3; अर्ध-प्रपाठक » 2; दशतिः » 4; मन्त्र » 8
(राणानीय) पूर्वार्चिकः » अध्याय » 3; खण्ड » 5;
Acknowledgment

शब्दार्थ -
हे इंद्र परमात्मा, (त्वावसो) तू स्वतःच स्वतःचा निवासक आहेस. (तू अनादी असल्यामुळे तुझी स्थापना वा उत्पत्ती कोणी करणे शक्य नाही.) तू आत्मनिर्भर आहेस (कः भर्व्यः) असा कोण माणूस असू शकेल की जो (तम्) आदधर्वति) त्या ईश्वराचे काही वाईट करू शकेल. कोणीही नाही. हे (मघवन्) ऐश्वर्यशाली प्रभो, (पार्यदिवि) पूर्ण दिवसभर जो (ते) मनात तुझ्याविषयी श्रद्धा बाळगून सतो, तो (हि) अवश्यमेव (वाजी) स्वतः अन्न, धन, विद्या, आत्मबल आदींनी मुक्त होतो आणि (राजम्) ते अन्न ते धन, विद्या आणि आत्मिक शक्ती इतरांना (शिष्यासहि) देत असतो. ।। ८।।

भावार्थ - जो हृदयात अहोरात्र ईश्वराविषयी श्रद्धा बाळगतो आणि त्यामुळे त्याच्या कृपेने अन्न, धन, विद्या, शक्ती, वेग आदी अर्जित करून सत्पात्री दान करतो, त्या परोपकारी मनुष्याचा सर्वजण आदर करतात. ।। ८।।

इस भाष्य को एडिट करें
Top