अथर्ववेद - काण्ड 2/ सूक्त 31/ मन्त्र 4
सूक्त - काण्वः
देवता - मही अथवा चन्द्रमाः
छन्दः - उपरिष्टाद्विराड्बृहती
सूक्तम् - कृमिजम्भन सूक्त
अन्वा॑न्त्र्यं॒ शीर्ष॒ण्य॑१मथो॒ पार्ष्टे॑यं॒ क्रिमी॑न्। अ॑वस्क॒वं व्य॑ध्व॒रं क्रिमी॒न्वच॑सा जम्भयामसि ॥
स्वर सहित पद पाठअनु॑ऽआन्त्र्यम् । शी॒र्ष॒ण्य॑म् । अथो॒ इति॑ । पार्ष्टे॑यम् । क्रिमी॑न् । अ॒व॒स्क॒वम्। वि॒ऽअ॒ध्व॒रम् । क्रिमी॑न् । वच॑सा । ज॒म्भ॒या॒म॒सि॒ ॥३१.४॥
स्वर रहित मन्त्र
अन्वान्त्र्यं शीर्षण्य१मथो पार्ष्टेयं क्रिमीन्। अवस्कवं व्यध्वरं क्रिमीन्वचसा जम्भयामसि ॥
स्वर रहित पद पाठअनुऽआन्त्र्यम् । शीर्षण्यम् । अथो इति । पार्ष्टेयम् । क्रिमीन् । अवस्कवम्। विऽअध्वरम् । क्रिमीन् । वचसा । जम्भयामसि ॥३१.४॥
अथर्ववेद - काण्ड » 2; सूक्त » 31; मन्त्र » 4
मन्त्र विषय - স্বল্পানপি দোষান্নাশয়েৎ
भाषार्थ -
(অন্বান্ত্র্যম্) অন্ত্রের (শীর্ষণ্যম্) মাথার (অথো=অথ–উ) এবং (পার্ষ্টেয়ম্) মাংসপেশীর (ক্রিমীন্) এই সব কৃমিকে, (অবস্কবম্) নীচে-নীচে সর্পণকারী [যেমন দাদ কৃমি] এবং (ব্যধ্বরম্) ছেদনকারী বা পীড়াদায়ক, বা যজ্ঞের বিরোধী (ক্রিমীন্) এই সব কৃমিকে (বচসা) বচন মাত্রই (জম্ভয়ামসি=০–মঃ) আমরা নাশ করি ॥৪॥
भावार्थ - মন্ত্র ১ ও ২ এর সমান ॥৪॥ সায়ণভাষ্যে (পার্ষ্টেয়ম্) এর স্থানে [পার্ষ্ণেয়ম্] আছে ॥
इस भाष्य को एडिट करें