Loading...
अथर्ववेद के काण्ड - 6 के सूक्त 60 के मन्त्र

मन्त्र चुनें

  • अथर्ववेद का मुख्य पृष्ठ
  • अथर्ववेद - काण्ड 6/ सूक्त 60/ मन्त्र 1
    ऋषि: - अथर्वा देवता - अर्यमा छन्दः - अनुष्टुप् सूक्तम् - पतिलाभ सूक्त
    28

    अ॒यमा या॑त्यर्य॒मा पु॒रस्ता॒द्विषि॑तस्तुपः। अ॒स्या इ॒च्छन्न॒ग्रुवै॒ पति॑मु॒त जा॒याम॒जान॑ये ॥

    स्वर सहित पद पाठ

    अ॒यम् । आ । या॒ति॒ । अ॒र्य॒मा । पु॒रस्ता॑त् । विसि॑तऽस्तुप: । अ॒स्यै । इ॒च्छन् । अ॒ग्रुवै॑ । पति॑म् । उ॒त । जा॒याम् । अ॒जान॑ये ॥६०.१॥


    स्वर रहित मन्त्र

    अयमा यात्यर्यमा पुरस्ताद्विषितस्तुपः। अस्या इच्छन्नग्रुवै पतिमुत जायामजानये ॥

    स्वर रहित पद पाठ

    अयम् । आ । याति । अर्यमा । पुरस्तात् । विसितऽस्तुप: । अस्यै । इच्छन् । अग्रुवै । पतिम् । उत । जायाम् । अजानये ॥६०.१॥

    अथर्ववेद - काण्ड » 6; सूक्त » 60; मन्त्र » 1
    Acknowledgment

    पदार्थ -
    (अयम्) यह (विषितस्तुपः) प्रसिद्ध स्तुतिवाला (अर्यमा) अन्धकारनाशक सूर्य (अस्यै) इस (अग्रुवै) ज्ञानवती कन्या के लिये (पतिम्) पति, (उत) और (अजानये) अविवाहित पुरुष के लिये (जायाम्) पत्नी (इच्छन्) चाहता हुआ (पुरस्तात्) हमारे आगे (आ याति) आता है ॥१॥

    भावार्थ - ब्रह्मचारिणी और ब्रह्मचारी वेद आदि शास्त्रों के अध्ययन से सूर्य के समान तेजस्वी अर्थात् ब्रह्मवर्चसी होकर युवा अवस्था में गृहस्थाश्रम में प्रवेश करें ॥१॥


    Bhashya Acknowledgment

    Meaning -
    Here upfront comes Aryama, this adorable sun, person, the friend, desirous of getting a husband for this virgin, and a wife for this bachelor. (‘Aryama’ in this mantra is an interesting word, interpreted as sun, a friend or any person such as the bridegroom’s or the bride’s friend, conducting the bridegroom to the bride or the bride to the bridegroom. If we insist that Aryama is the sun, then sun is the vital giver of life energy which has led the bridegroom to maturity of virility, and the girl to maturity of puberty. If we interpret ‘Aryama’ as the ‘seeker and conductor’ of the bride or the bride groom, we would of appreciate the tradition, celebrated in secular literature, of the ‘messenger-conductor’ between the lover and the beloved. In choice-cum-arranged marriages, Aryama could be a parent, a teacher, a friend or any other person, a friend-cum-advisor, a confidant too.)


    Bhashya Acknowledgment
    Top