Loading...
ऋग्वेद मण्डल - 10 के सूक्त 158 के मन्त्र
1 2 3 4 5
मण्डल के आधार पर मन्त्र चुनें
अष्टक के आधार पर मन्त्र चुनें
  • ऋग्वेद का मुख्य पृष्ठ
  • ऋग्वेद - मण्डल 10/ सूक्त 158/ मन्त्र 4
    ऋषि: - चक्षुः सौर्यः देवता - सूर्यः छन्दः - निचृद्गायत्री स्वरः - षड्जः

    चक्षु॑र्नो धेहि॒ चक्षु॑षे॒ चक्षु॑र्वि॒ख्यै त॒नूभ्य॑: । सं चे॒दं वि च॑ पश्येम ॥

    स्वर सहित पद पाठ

    चक्षुः॑ । नः॒ । धे॒हि॒ । चक्षु॑षे । चक्षुः॑ । वि॒ऽख्यै । त॒नूभ्यः॑ । सम् । च॒ । इ॒दम् । वि । च॒ । प॒श्ये॒म॒ ॥


    स्वर रहित मन्त्र

    चक्षुर्नो धेहि चक्षुषे चक्षुर्विख्यै तनूभ्य: । सं चेदं वि च पश्येम ॥

    स्वर रहित पद पाठ

    चक्षुः । नः । धेहि । चक्षुषे । चक्षुः । विऽख्यै । तनूभ्यः । सम् । च । इदम् । वि । च । पश्येम ॥ १०.१५८.४

    ऋग्वेद - मण्डल » 10; सूक्त » 158; मन्त्र » 4
    अष्टक » 8; अध्याय » 8; वर्ग » 16; मन्त्र » 4
    Acknowledgment

    पदार्थ -
    (नः चक्षुषे) मेरी आँख के लिये (चक्षुः-धेहिः) दर्शनशक्ति धारण करा (तनूभ्यः-विख्यै) मेरी तनुसम्बन्धी प्राणियों के विशिष्ट दर्शनसाधन के लिये दर्शनशक्ति धारण करा (इदं संपश्येम च विपश्येम च) सब सम्यक् देखें, विशिष्ट देखें ॥४॥

    भावार्थ - मानव की आँख में दर्शनशक्ति रहे तथा अन्यों के नेत्रों में भी दर्शनशक्ति रहे, पास भी देखें-दूर भी देखें ॥४॥


    Bhashya Acknowledgment

    पदार्थः -
    (नः-चक्षुषे-चक्षुः-धेहि) परमात्मन् मम “व्यत्ययेन बहुवचनम्” नेत्राय दर्शनशक्तिं धारय (तनूभ्यः-विख्यै चक्षुः) मम तनुसम्बन्धिभ्यो विशिष्टदर्शनसाधनाय नेत्राय दर्शनशक्तिं धारय (इदं संपश्येम च विपश्येम च) वयं सर्वे सम्यक् पश्येम च विशिष्टं पश्येम च ॥४॥


    Bhashya Acknowledgment

    Meaning -
    Give us the light for vision outer and inner, give us the light to see the past and future for ourselves and our children, give us the vision to see this life and the world as a whole as well as in parts integrated in the essence.


    Bhashya Acknowledgment

    भावार्थ - मानवी नेत्रात दर्शनशक्ती असावी व इतरांच्या नेत्रातही दर्शनशक्ती असावी. दूर व जवळचेही पाहता यावे. ॥४॥


    Bhashya Acknowledgment
    Top