Loading...

मन्त्र चुनें

  • यजुर्वेद का मुख्य पृष्ठ
  • यजुर्वेद - अध्याय 34/ मन्त्र 5
    ऋषिः - शिवसङ्कल्प ऋषिः देवता - मनो देवता छन्दः - त्रिष्टुप् स्वरः - धैवतः
    3

    यस्मि॒न्नृचः॒ साम॒ यजू॑षि॒ यस्मि॒न् प्रति॑ष्ठिता रथना॒भावि॑वा॒राः।यस्मिँ॑श्चि॒त्तꣳ सर्व॒मोतं॑ प्र॒जानां॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु॥५॥

    स्वर सहित पद पाठ

    यस्मि॑न्। ऋचः॑। साम॑। यजू॑षि। यस्मि॑न्। प्रति॑ष्ठि॑ता। प्रति॑स्थ॒तेति॒ प्रति॑ऽस्थिता। र॒थ॒ना॒भावि॒वेति॑ रथना॒भौऽइ॑व। अ॒राः ॥ यस्मि॑न्। चि॒त्तम्। सर्व॑म्। ओत॒मित्याऽउ॑तम्। प्र॒जाना॒मिति॑ प्र॒ऽजाना॑म्। तत्। मे॒। मनः॑। शि॒वस॑ङ्कल्प॒मिति॑ शि॒वऽस॑ङ्कल्पम्। अ॒स्तु ॥५ ॥


    स्वर रहित मन्त्र

    यस्मिन्नृचः साम यजूँषि यस्मिन्प्रतिष्ठिता रथनाभविवाराः। यस्मिँश्चित्तँ सर्वमोतम्प्रजानान्तन्मे मनः शिवसङ्कल्पमस्तु॥


    स्वर रहित पद पाठ

    यस्मिन्। ऋचः। साम। यजूषि। यस्मिन्। प्रतिष्ठिता। प्रतिस्थतेति प्रतिऽस्थिता। रथनाभाविवेति रथनाभौऽइव। अराः॥ यस्मिन्। चित्तम्। सर्वम्। ओतमित्याऽउतम्। प्रजानामिति प्रऽजानाम्। तत्। मे। मनः। शिवसङ्कल्पमिति शिवऽसङ्कल्पम्। अस्तु॥५॥

    यजुर्वेद - अध्याय » 34; मन्त्र » 5
    Acknowledgment

    शब्दार्थ -
    शब्दार्थ - (रथनाभाविव, अराः) जसे रथाच्या चाकाच्या मधल्या लाकडात (आरी) चाकाच्या जुळलेल्या असतात, तद्वत (यस्मिन्) ज्या मनामधे (ऋचः) ऋग्वेद (साम) सामवेद (यजूंषि) आणि यजुर्वेद (प्रतिष्ठिता) सर्वतः स्थित आहेत आणि (यस्मिन्) ज्यात अथर्ववेद स्थित आहे, तसेच (यस्मिन्) ज्यामधे (प्रजानाम्) प्राण्यांचे (सर्वम्) समस्त (चित्तम्) सर्व पदार्थविषयक ज्ञान (ओतम्) सूत्रात (धाग्यात) मणी ओवल्याप्रमाणे संयुक्त आहेत, (तत्) ते (मे) माझे (मनः) मन (शिवसंकल्पम्) कल्याणकारी वेद आदी सत्यशास्त्रांचे प्रसार करण्याचा संकल्प करणारे (अस्तु) असावे. ॥5॥

    भावार्थ - भावार्थ - हे मनुष्यानो, तुम्ही प्रसन्न व सावध मनाने वेदादी विद्येत सांगितलेला आचार करा. सर्व आणि ज्या मनात सर्व व्यवहारांचे ज्ञान सामावलेले आहे, त्या अंतःकरणाला तुम्ही विद्या आणि धर्माप्रमाणे आचरण यांद्वारे पवित्र करा. ॥5॥

    इस भाष्य को एडिट करें
    Top